Postoji u historiji dosta događaja o kojima su mišljenja podijeljena i stotinu godina nakon što su se oni zbili. Jedan od njih je tzv. Majski prevrat 1903. godine, kada su u Beogradu u atentatu ubijeni srpski kralj Aleksandar Obrenović i njegova supruga Draga Mašin. Grupa oficira, naklonjena dinastiji Karađorđević, na čelu sa Dragutinom Dimitrijevićem-Apisom, htjela je na nasilan način da skine s trona kraljevski par Obrenovića, još dvije godine ranije, 1901. kada su kralj i kraljica obilazili središnju Srbiju. Plan je bio, piše historičar Miloš Timotijević u knjizi „Usklici iskrenog oduševljenja“, da se i kralj i kraljica u trenutku najvećeg slavlja, ili na Kolarčevom univerzitetu u Beogradu za vrijeme proslave kraljičinog rođendana, ili prilikom svečanog defilea vojnih trupa na Ubu – izbodu noževima kako bi se na ritualan način, obeščastila njihova vladarska moć. „Osim fizičke likvidacije, atentat u takvim okolnostima na dramatičan način uništio bi i simboličku strukturu monarhističke moći“, piše historičar Timotijević. Dvije godine kasnije, upravo na takav brutalan način, atentat je uspio. „Varvarsko, ali i ritualno kasapljenje tela kraljice Drage i kralja Aleksandra Obrenovića, potom i bacanje sa balkona 1903. godine, jednim delom bilo je uslovljeno i potrebom razaranja simboličkih tela vladara u krvavoj dramaturgiji antiperformansa. Tom slikom počela je istorija Jugoslavije, čije su tvorce (Karađorđeviće) zaverenici doveli na vlast“, zaključuje Timotijević. Atentat koji su izvršili oficiri kraljevske vojske dogodio se u noći između 28. i 29. maja u kraljevom dvoru u Beogradu, nakon sulude dvosatne jurnjave oficira s isukanim sabljama i potrage za kraljem Aleksandrom i njegovom suprugom Dragom Mašin, koji su se sakrili u ostavi između kupatila i spavaće sobe. Kraljevski par prvo je usmrćen iz revolvera, potom sasječen sabljama, a zatim izbačen kroz prozor u dvorište kraljevske kuće. Kako piše naučnik Jovan Cvijić, „utvrđene su dvadeset i tri rane na kraljevom i dvadeset na kraljičinom telu“. Uklanjanje kralja bilo je izvršeno „na balkanski način“, zaključuje Cvijić.
Velike sile, toliko su zbog ovoga brutalnog čina zahladnjele svoje odnose s Kraljevinom Srbijom, da je neka vrsta izolacije trajala više godina, sve dok novi kralj, Petar Karađorđević, nije obećao da će atentatori i pučisti biti kažnjeni.
Ali, što je bila pozadina ovog strašnog obračuna s kraljevskim parom Obrenović? Usput treba reći da je u noći atentata ubijeno još oko 300 ljudi, odanih kralju ili visoko pozicioniranih osoba u tadašnjoj političkoj nomenklaturi. Među ubijenima su bili i predsjednik vlade Dimitrije Cincar-Marković i ministar vojske Milovan Pavlović, dok je ministar unutrašnjih poslova Velja Todorović bio teško ranjen.
Razloge ovog čina teško je sasvim precizno razumjeti najmanje iz dva razloga. Prvo, u političke razloge atentata treba uvesti i nešto iracionalne međuljudske netrpeljivosti, što na Balkanu može biti presudnije od racionalnih političkih razloga. Tako je žrtva atentata bio svojevremeno i Karađorđe, vođa Prvog srpskog ustanka, a atentat je bio naručio drugi vođa ustanka, Miloš Obrenović. Sin Milošev Mihajlo Obrenović bio je, također, na srpskom tronu i ubijen je u atentatu, na isti dan kada i Aleksandar Obrenović, ali 35 godina ranije. Kasnije je bilo i nekoliko pokušaja atentata i na Milana Obrenovića… Naravno, razlozi političkih nemira, kao i animoziteta između dvije kraljevske kuće, bili su različiti, ali atentati su toj političkoj dinamici davali surov i turbulentan ton.
Drugo, u tadašnje vrijeme, prije stotinu godina, bila je u čitavoj Evropi jako važna etiketa kralja i način kako njegova osoba kotira u javnom mnijenju, među narodom. Kamen spoticanja, vezano za kralja Aleksandra Obrenovića, bila je njegova supruga Draga Mašin, koja nije bila „kraljevskog roda“, nego tek dvorska dama nižeg ranga. Tadašnja široko prihvaćena spekulacija bila je da ako bi ona i kralj dobili sina, nasljednik na prijestolju bio bi neki polu kralj, jer mu majka nije iz aristokratske porodice. Ako oni ne bi imali djece, situacija bi bila još gora, jer bi se onda kandidata za srpskog kralja moralo tražiti na evropskim dvorovima, što je za slobodarski srpski narod koji se junačkim hajdučkim podvizima tek oslobodio Turaka bilo nezamislivo. Roditelji kralja Aleksandra, bivši kralj Milan i kraljica Natalija bili su protiv ženidbe za Dragu Mašin, jednako kao i čovjek od tada najvišeg intelektualnog autoriteta – Slobodan Jovanović. Objektivno, kralj Aleksandar Obrenović imao je dosta svojih pristalica, ali jednako toliko i ljutih protivnika. Naravno, Srbija je tada imala raznoraznih problema, od socijalnih prilika koje nikako nisu bile bajne, preko teških političkih razmirica između radikala, liberala i demokrata, do pitanja teritorijalne cjelovitosti države i dileme kako privući Srbe u drugim krajevima, naročito u Bosni i Hercegovini, što bliže sebi. U tom smislu, u zemlji nejake i krhke demokracije, koja je u to vrijeme bila u neprestanim ratovima, tradicionalno najveće povjerenje u narodu imala je vojska. Od oko hiljadu tadašnjih oficira u Srbiji, sto i petnaest su bili urotnici protiv kralja Aleksandra Obrenovića.
Treće, Srbija se čitav 19. vijek nalazila između utjecaja dvije velike sile: Rusije i Austrije. Karađorđevići su malo više bili skloni Rusiji, a Obrenovićevi Austriji, dok je Aleksandar Obrenović zbog poljuljanog položaja u zemlji morao da lavira, da sjedi na dvije stolice, između Beča i Moskve i da se udvara i jednima i drugima. Srbija tada sigurno nije bila lišena problema, ali je bila i prepuna vrelih i uzburkanih strasti, koje su fatalno uticale na tragičnu sudbinu kralja Aleksandra Obrenovića i njegove supruge Drage Mašin.
